Satışta ayrı bir mutfak, belirli cephe veya belirli nitelikte malzeme gösterildi; inşaat devam ederken planın değiştiği söylendi. Müteahhit proje değişikliği yaptığında alıcının her yeni durumu koşulsuz kabul etmek zorunda olduğu söylenemez. Önce değişen özelliğin ne olduğu ve satışta nasıl taahhüt edildiği belirlenmelidir.
Konut projesi değişikliği yasal zorunluluktan veya ticari tercihten kaynaklanabilir. Aynı teknik nitelikte ürün kullanılması ise ayrıca değerlendirilir. Verilecek cevap yalnız “Sözleşmede değişiklik yetkisi var” cümlesine dayandırılmamalıdır.
İçindekiler
Müteahhit Proje Değişikliği Yaptığında Neyi Karşılaştırmalıyım?
Sözleşme ve ilk ekleriyle yeni planı yan yana koyun. Oda düzeni, net alan, balkon, cephe, kat, pencere, tesisat ve malzeme başlıklarını ayrı inceleyin. Hangi özellik için kesin bir taahhüt verildiği belgelerden anlaşılmalıdır.
Satış broşürü, teknik şartname, mahal listesi ve temsilci yazışmaları yardımcı olabilir. Ancak yalnız dekorasyon tercihine ilişkin bir görselle bağımsız bölümün konumunu değiştiren işlem aynı değildir. Değişikliğin kullanıma ve ekonomik değere etkisi ayrıca belirlenmelidir.
Proje Değişikliği Bildirimi Nasıl Yapılmalı?
Ön ödemeli tüketici konut satışında proje değişikliği bildirimi zorunludur. Yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimin içeriği, ulaşma zamanı ve hangi değişikliği açıkladığı önem taşır. Sadece şantiyede sözlü bilgi verilmesiyle yetinilmemelidir.
Yönetmeliğin 11. maddesi, değişikliği kabul etmeyen tüketiciye bildirim sonrasında bir ay içinde bedelsiz dönme hakkı tanır; yasal zorunluluk ve mücbir sebep nedeniyle yapılabilen kesinti istisnası aşağıda ayrıca açıklanmıştır. Sürenin başlangıcı, uygulanacak sözleşme rejimi ve bildirimin geçerliliği ayrıca kontrol edilir. Teslimi bekleyip daha sonra karar vermek her durumda aynı hakkı korumayabilir.
Yasal Zorunluluk veya Mücbir Sebep Deniyorsa?
İleri sürülen gerekçenin somut karşılığı olmalıdır. Hangi resmi işlem veya olayın hangi değişikliği gerektirdiği sorulmalıdır. Maliyet artışı veya satış kolaylığı gibi her ticari gerekçe, kendiliğinden zorunlu değişiklik sayılmaz.
Öte yandan gerçekten mevzuattan veya mücbir sebepten doğan değişikliklerde uygulanacak sonuçlar farklı olabilir. Bu nedenle dönme halinde Yönetmeliğin 9/3. maddesindeki masraf ve tazminat tutarı dikkate alınarak kesinti yapılabilir; her ticari değişiklik için bu istisna kullanılamaz. Bildirim ve sözleşmenin tarihi görülmeden tek bir iade hesabı yapılamaz.
Muadil Malzeme Kullanılması Her Zaman Uygun mu?
Muadil malzeme kullanılması, yalnız renk veya görünüş benzerliğiyle açıklanamaz. Teknik performans, dayanıklılık, ölçü ve sözleşmede vaat edilen nitelikler önem taşır. Belli marka yanında açıkça tanımlanmış teknik özellikler bulunuyorsa karşılaştırma bunlarla yapılmalıdır.
Satıcının numune göstermesi veya ürün belgesi sunması istenebilir. Gerekirse teknik inceleme yaptırılır. Gerçekten eşdeğer bir ürün değişikliğiyle kalite düşürülmesini aynı kabul etmek de, her marka farklılığını otomatik ağır ayıp saymak da doğru değildir.
Yeni Planı veya Ek Protokolü İmzalamalı mıyım?
İmza yalnızca planın alındığını göstermeyebilir; yeni özelliğin kabulü, bedel düzenlemesi, teslim süresi değişikliği veya önceki taleplerden vazgeçme anlamları içerebilir. Belgenin başlığı değil, tamamındaki hükümler incelenmelidir.
Hangi değişiklik için hangi bedel indiriminin yapıldığı açık olmalıdır. Bilinen tek bir değişikliğin kabulüyle ileride ortaya çıkacak bütün eksikliklerin de kabul edildiği varsayılmamalıdır. Özellikle genel ibra ve feragat ifadeleri dikkat gerektirir.
Kabul Etmezsem Hangi Talepler Gündeme Gelebilir?
Ön ödemeli konutun özel değişiklik hükümleri yanında, olayın aşamasına göre sözleşmeye uygun ifa, ayıptan doğan haklar, bedel indirimi veya zarar talepleri değerlendirilebilir. Bunların koşulları ve birbirleriyle ilişkisi ayrıdır. Her değişiklikte aynı talep sonucu ortaya çıkmaz.
Dosyada eski ve yeni plan, bildirim, yazışmalar, ödeme ve teslim durumu birlikte bulunmalıdır. Teslim gerçekleştikten sonra fark edilen bir kusurla henüz inşaat sürerken bildirilen proje değişikliğinin yolu aynı olmayabilir. Hak seçimi yapılmadan önce bu ayrım netleştirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Müteahhit proje değişikliği için sınırsız yetkiye sahip olabilir mi?
Hükmün kapsamı ve tüketici yönünden haksız şart niteliği incelenir. Sınırsız bir yetki bulunduğu varsayılmaz.
Yeni plan mesajla gönderildi. Bu bildirim olabilir mi?
Kalıcı veri saklayıcısı, içerik ve ulaşma koşulları değerlendirilir. Mesajın tamamını ve tarihini saklayın.
Cephem değişti ama alan aynı. Sorun olmaz mı?
Cephe de taahhüt edilen bir özellik olabilir. Yalnızca metrekareye bakılmaz.
Aynı kalite denilen malzemeyi nasıl kontrol ederim?
Teknik şartname, ürün bilgileri ve gerekirse uzman karşılaştırması kullanılabilir.
Teslimde itiraz ederim diye bekleyebilir miyim?
Özel bildirim ve süre hükümleri nedeniyle beklemek hak kaybına yol açabilir. Bildirim geldiğinde değerlendirme yapılmalıdır.
Bir aylık süre her konut sözleşmesinde geçerli mi?
Hayır. Ön ödemeli tüketici konut satışı rejimi ve değişiklik bildiriminin koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.
Yasal dayanak: 6502 sayılı Kanun. Ön ödemeli konutlara ilişkin genel çerçeve Ticaret Bakanlığı bilgilendirmesinde de yer alır. Bu yazı somut sözleşme incelemesinin yerine geçmez.
Taşınmaz işlemleriyle ilgili genel bilgiler için gayrimenkul hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
