Günümüzde, sosyal medya hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Sosyal medya, bireylerin çeşitli içerikleri paylaşabileceği, iletişim kurabileceği ve etkileşimde bulunabileceği dijital platformlardır. Ancak, bu platformlarda kullanıcılar arasında gerçekleşen iletişimde, hakaret suçunun da işlenebileceği bir gerçektir.
Hakaret, bir kişinin onurunu zedeleyen, aşağılayıcı veya saldırgan ifadeler kullanma eylemidir. Sosyal medya, yazılı ve görsel içeriklerin hızlı bir şekilde paylaşıldığı bir ortam olduğu için, bu tür suçlar da bu platformlarda yaygın olarak görülebilmektedir.
Türk Ceza Kanunu Madde 125 – Hakaret
(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
(2)Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
Kanundaki tanımından anlaşıldığı üzere; hakaret suçunun kapsamı içeriğinde değerlendirilebilmesi için, söz konusu söylemlerin kişinin onur, şeref ve haysiyetine saldırı niteliğindeyse artık TCK 125 anlamında hakaret suçu oluşmuş demektir.
Örnek vermek gerekirse, hakaret suçunun oluşması için; “hayvan”, “şerefsiz” gibi sözlerin kullanılması yeterlidir. Bu sözlerin, karşıdaki kişiyi rencide ettiğinin açık olması gerekir. “geri zekalı” gibi yaygın olarak kullanılan sözler de sosyal medyadan hakaret suçunun oluşması için yeterlidir. Sosyal medya hesaplarında kişiyi rencide edecek görsellerin paylaşılması, kişinin fotoğrafları üzerinde rencide edici sözler yazılması da internetten hakaret suçudur.
TCK md. 125 ile suçun kanuni tanımına uyan fiiller, internet ya da sosyal medya aracılığı işlenmesi bakımından herhangi bir ayrıma tabi tutulmaksızın cezai müeyyideye tabi tutulacaktır. Ancak söz konusu suç şikâyete tabi bir suç olması sebebiyle soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin başlaması için mağdurun şikâyette bulunması gerekmektedir.
-
Hangi Söylemler Hakaret Sayılır ?
gibi sözlerin kullanılması kesinlikle hakaret suçunu oluşturacaktır.
Benzer şekilde, “hırsız”, “aptal”, “salak”, “hayvan”, “pislik”, “alçak”, “fahişe”, “adi”, “sahtekar” gibi ifadeler de hakaret suçunu teşkil eder.
Ayrıca, “eşek”, “köpek”, “öküz”, “it” gibi hayvan isimleriyle hitap etmek de hakaret suçuna yol açar.
Sosyal medya üzerinden yapılan yazılı iletişimlerde, “amk” gibi kısaltmaların kullanılması da hakaret suçu oluşturabilir.
iddia ve savunma kapsamında sunulan tüm kayıtlara göre “amk” ibaresinin sövme niteliğinde olduğu anlaşılmakla hakaret suçunun oluştuğu, Bölge Adliye Mahkemesi Kararı – Ankara BAM, 6. CD., E. 2018/3072 K. 2019/987 T. 17.4.2019
Kişiye somut bir özellik atfedilse dahi, örneğin aksayarak yürüyen birine “allahın topal adamı” demek veya gözü görmeyen birine “kör herif” ifadesini kullanmak, hakaret suçunu oluşturan bir davranıştır.
Karşılık Hakaret Edilmesi Halinde Ne Olur?
Hakaret suçunun gerçekleşmesi için, kişiyi rencide edecek ve onurunu zedeleyecek nitelikte sözlerin kullanılması gereklidir. Bu durumda hakarete uğrayan kişi, kendisine yöneltilen hakarete karşılık verirse, karşılıklı hakaret suçu işlenmiş olur ve bu durumda genellikle ceza uygulanmaz
Her iki sanığın hakaret sözlerine yönelik ikrarları, tanıklar K8 K9’ın yeminli anlatımları bir arada değerlendirildiğinde mağdur sanık K1’un K2’a birlikte sınav yapmayı teklif ettiği ve bunun üzerine K2’ın “sende hiç şeref haysiyet yok mu” deyip ayrıca ” şerefsiz ” demek suretiyle hakaret ettiği, K1’un K2’ın üzerine yürüdüğü, daha sonra K1’un diğer öğretmenlere dönerek K2’ı kastederek “bu pislik neler anlatıyor” diyerek hakaret ettiği, Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlendiği kabul edilerek ceza verilmesine yer olmadığına dair verilen kararların isabetli olduğu vicdani kanaatine varılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı – Erzurum BAM, 1. CD., E. 2017/2294 K. 2017/2289 T. 8.12.2017
Sosyal Medyada Hakaret Suçu ve Cezası Nedir?
Sosyal medyada hakaret suçu, bir kişinin onurunu zedeleyecek yorumların yapılması, paylaşımların gerçekleştirilmesi veya mesajların gönderilmesi olarak değerlendirilir. Bu suçun basit ve nitelikli hallerine göre ceza uygulanmaktadır. Basit hakaret suçu durumunda verilen ceza, 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezasını içerir. Ayrıca, bu cezanın adli para cezasına çevrilmesi de mümkündür.
İnternet üzerinden işlenen nitelikli hakaret suçu; kamu görevlisine karşı, dini, siyasi ve felsefi inançlara karşı, kişinin kutsal saydığı inanışlara karşı hakaret edilmesi durumunda ortaya çıkar. Bu durumlarda cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Kamu görevlilerine karşı işlenen hakaret suçunda ceza yarı oranında artırılabilir. Açıkça işlenen suçların cezası ise 1/6 oranında artırılır.